De politie en het Openbaar Ministerie waarschuwen voor digitale kinderlokkers die via het gebruik van Trojaanse paarden op afstand de webcam van eenandere pc kunnen bedienen en op die manier kinderen kunnen chanteren. De politie en justitie hebben samenwerking gezocht met stichting Mijn Kind Online om ouders voor te lichten over webcam-gebruik.

Volgens politie en justitie is er sprake van een nieuw fenomeen in Nederland waarbij digitale kinderlokkers gebruik maken van geavanceerde technologieën bij het benaderen van kinderen op internet. Gebeurde dit tot voor kort nog vooral via de populaire chatprogramma’s, nu wordt er ook gebruik gemaakt van Trojaanse paarden (Trojan horse).

Wat zijn Trojaanse Paarden?
Dit zijn kleine programma’s die vaak vermomd als kleine onschuldige foto, screensaver of liedje worden toegestuurd. Als zo’n bestand door de ontvanger wordt geïnstalleerd, kan de kinderlokker via internet toegang krijgen tot de pc van het slachtoffer. Met behulp van het Trojaanse paard kan de webcam worden aangezet en kunnen foto’s of video’s van de persoon achter de pc worden gemaakt, bijvoorbeeld als die net uit de douche komt. In de praktijk zijn tienermeiden tussen elf en vijftien jaar op die manier al onder druk gezet om seksuele handelingen te verrichten.

Er wordt of om meer beeldmateriaal gevraagd of om een betaling om verspreiding van bestaande beelden te voorkomen. Of het vaak gebeurt, kan de politie niet zeggen, maar één zaak is intussen bekend en reden voor de politie om alarm te slaan.

Digibewust maakte speciaal voor ouders een filmpje met uitleg over Trojan horses:

Om dit soort misbruik te voorkomen wordt aangeraden om een goede virusscanner en firewall te gebruiken, eventueel aangevuld met een programma dat spyware opspoort en onschadelijk maakt. Ook wordt afgeraden om verdachte programma’s te downloaden en te installeren. Tot slot helpt het om voorzichtig te zijn bij het openen van bijlagen bij e-mailberichten en goed te letten op wat voor soort bestanden worden meegestuurd, zie verder www.digibewust.nl.

De politie adviseert, samen met stichting Mijn Kind Online, ouders alert te zijn, maar niet in paniek te raken en internet te verbieden.

“De techniek die wordt ingezet, is niet een klassieke vorm van ‘grooming’. Grooming is kinderen en tieners het hof maken met als doel seks met ze te hebben. Door Trojans te gebruiken, wordt bot ingebroken in het leven van een tiener. Daar komt geen hofmakerij aan te pas. Als ouder kun je waarschuwen voor kinderlokkers op internet, nog beter is het om je computer goed te beveiligen en regels met je kinderen af te spreken”, aldus Mijn Kind Online.

Opvoedtips over gebruik van de webcam
Om ouders bij te staan in de internetopvoeding van hun kinderen, heeft Mijn Kind Online heeft opvoedtips over het gebruik van de webcam gemaakt.

• Maak je kind ervan bewust dat chatten of MSN-en altijd een risico inhoudt, en zeker als je chat met onbekenden. Praat erover dat iemand met wie je een tijdje contact hebt via MSN, eigenlijk nog steeds een onbekende is, ook al voelt het heel vertrouwd.
• Spreek af met je kind dat hij/zij geen beelden opneemt van anderen zonder dat diegene dat weet en daar toestemming voor heeft gegeven.
• Spreek af dat je nooit beelden die je van iemand opgenomen hebt, doorgeeft aan anderen. Ook al denk je nu dat dat grappig is. De gevolgen zijn niet te overzien en kunnen zeer schadelijk zijn.
• Praat over internet naar aanleiding van berichten die je tegenkomt in de media over zaken die misgaan, maar niet alleen dan. Probeer samen te bedenken wát er allemaal mis kan gaan: een kind dat zich dat eens voorgesteld heeft, begrijpt beter waarom je thuis regels invoert. Vertel dus bijvoorbeeld dat beelden die eenmaal op internet staan, er waarschijnlijk nooit meer af te halen zijn. Zodra ze verder verspreid worden, ben je de regie over die beelden totaal kwijt. Dat betekent dat iemand daar zijn hele verdere leven last van kan hebben.
• Leer je kind bewust om te gaan met de webcam. Praat erover: wanneer gebruik je hem wel en wanneer niet? Is het misschien beter om de webcam niet standaard ingeplugd te hebben? Wat is daarvan het nadeel en wat het voordeel? Bekijk bijvoorbeeld samen eens een filmpje op YouTube waar een nietsvermoedend gezinslid (naakt!) door het beeld loopt.
• Stel samen eens vast: waar staat de webcam bij jullie thuis en wat zou er allemaal ongemerkt in beeld kunnen komen.
• Spreek regels af over het gebruik van de webcam. Bijvoorbeeld dat de webcam na gebruik van de computer afgehaald wordt en wordt opgeborgen. Als u denkt dat dat in de praktijk niet gaat werken in uw geval, bijvoorbeeld omdat het gaat om een laptop met een ingebouwde webcam, spreek dan af dat na gebruik er een doekje overheen gaat om de lens af te sluiten.
• Spreek af dat niemand in huis vreemde bestanden opent die via email of MSN worden toegestuurd. Ook niet van bekenden. Installeer goede beveiligings-software tegen virussen en Trojaanse paarden, en houd deze up-to-date. Zie voor een exacte uitleg het filmpje over Trojaanse Paarden dat speciaal voor ouders is gemaakt door www.digibewust.nl.

Deze en meer informatie (opvoedtips voor ouders) is te vinden op de website van Mijn Kind Online, zie hier.

Justine Pardoen (justine.pardoen[at]mijnkindonline.nl) en Remco Pijpers (remco.pijpers[at]mijnkindonline.nl)